İyi Gelen Şeyler

Kurdeşen (Ürtiker) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Kurdeşen ya da tıbbi adıyla ürtiker ciltte aniden ortaya çıkan ve ortası soluk kırmızı döküntülere sebep olan bir rahatsızlıktır. Halk arasında kurdeşen dökmek olarak tabir edilen hastalık vücutta genellikle belirli bir bölgede ortaya çıkar. Fakat bazen tüm vücudu kaplayan döküntüler de bulunabilir. Döküntülerin boyutları birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında değişebilir ve birleşerek daha büyük çaplı döküntüler oluşturabilir.

Kurdeşen (Ürtiker) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Kurdeşen (Ürtiker) Nedir?

Ürtiker, bazı hücrelerimizden (mast hücresi) salınan histamin’in etkisiyle ortaya çıkar. Histamin, damarlarda genişlemeye, damar duvarında geçirgenliğin artışına ve dolayısıyla damar dışına sıvı çıkışına neden olur. Bunun sonucunda cildimizde şişlikler ve kızarıklıklar oluşur. Eğer sıvı çıkışı cilt altına olursa anjioödem olarak adlandırılır. Cilt altı dokusu göz çevresi, ağız ve genital bölgelerimizde daha gevşek olduğu için anjioödem daha çok buralarda görülür.

Ürtiker süreye bağlı olarak iki başlık altında incelenir.

  • Akut ürtiker
  • Kronik Ürtiker

Altı haftadan daha uzun sürerse kronik ürtiker olarak adlandırıyoruz. Akut ile kronik arasındaki fark sadece süre ile kısıtlı değildir. Akut ve kronik ürtiker nedenleri birbirinden oldukça farklıdır.

Akut ürtiker besinler ya da ilaçlara bağlı alerjik reaksiyonlar ve enfeksiyonlar sırasında ortaya çıkabilir. Genellikle 2-3 hafta içerisinde kendiliğinden geçer.

Kronik ürtiker hastalarının ancak %25’inde şikayetler dış etkenlere bağlı olarak gelişmektedir. Bu etkenler fiziksel, kontakt ve kolinerjik olarak alt tipleri oluşturmaktadır. Soğuk, su, güneş ışıkları, basınca maruz kalınması ye da egzersiz gibi durumlar ürtikerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bunun dışındaki çoğu vakada neden tam olarak saptanamaz. Bu hastaların bir kısmında oto antikorlar (IgE reseptörüne karşı) saptanabilir.

BENZER  Kuru İncirin Faydaları Nelerdir?

Kurdeşen (Ürtiker) Neden Olur?

Kurdeşen, vücut içinden ya da dışarıdan gelebilecek çeşitli uyaranlarla tetiklenmektedir. Bu uyaranların bir kısmı alerjik mekanizmalar yoluyla, bazıları iltihabi enfeksiyonlar sırasında veya sonrasında, diğerleri ise soğuk, sıcak, basınç ve efor gibi fiziksel etkiler yoluyla kurdeşeni tetikler. Bununla birlikte, çoğu durumda tetikleyici faktör bulunamamaktadır. Fakat tetikleyicilerden bağımsız olarak vücutta kurdeşene yol açan mekanizmalar her hastada büyük ölçüde aynıdır:

Vücudun çeşitli nedenlerle tetiklenmesi sonucunda bağışıklık sisteminin savunma hücrelerinden biri olan mast hücrelerinden histamin ve PAF (trombosit aktive edici faktör) olarak adlandırılan haberci ajanlar salınır.
Salınan bu haberci ajanlar ciltte bulunan kan damarlarında genişlemeye yol aça ve damarları plazma adı verilen kan sıvısı için geçirgen hale getirir.

Sonuç olarak kan plazması damar dışına çıkarak deriye yayılır, bölgesel olarak birikir ve kurdeşen adı verilen döküntülere sebebiyet verir.

Kurdeşen (Ürtiker) Belirtileri Nelerdir?

  • Ciltte etrafı kızarık şişkinlikler belirir. Bunlar milimetrik küçük alanlar şeklinde olabileceği gibi daha büyük boyutlarda da olabilir.
  • Şişen cilt alanlarında kaşıntı ve yanma hissi ortaya çıkar.
  • Lezyonlar en fazla 24 saat içerisinde herhangi bir iz veya hasar bırakmadan kaybolur. Fakat bu daha sonraki zamanlarda tekrar etmeyeceği anlamına gelmez.

Kurdeşen (Ürtiker) Tedavisi

Kurdeşen tedavisi öncelikle olası tetikleyicileri bulmak ve mümkün olduğunca bunlardan kaçınmak şeklinde ele alınır. Hastanın yediği bir besin ürtikere neden oluyorsa, bu besinin hasta tarafından tüketilmesi yasaklanır. Eğer ürtiker bir ilaç nedeniyle ortaya çıkmışsa, ilgili ilaç doktor tarafından kesilir ve uygun farklı preparatlarla değiştirilir. Arı, yaban arısı, eşek arısı gibi böcek sokması sonucu ürtiker ortaya çıkmışsa ilgili zehre yönelik spesifik immünoterapi tedavisi gerekebilir.

Yorum yap